Theo Thijssen

Over de Theo Thijssen-prijs

Theo Thijssen

De prijs is genoemd naar Theo Thijssen. Theodorus Johannes (Do) Thijssen (Amsterdam, 16 juni 1879 – Amsterdam, 23 december 1943) was schrijver en onderwijzer. Hij groeide op in de Amsterdamse Jordaan. Zijn vader was schoenmaker. Het gezin had het niet breed. Na een zwaar toelatingsexamen kon hij met een rijksbeurs naar de Rijksschool voor onderwijzers in Haarlem. Van 1898 tot 1921 was hij onderwijzer op verschillende openbare lagere scholen in Amsterdam-Oost. Hij had veel aandacht voor de leerling als individu, wat destijds een nieuw inzicht was. Hij was gekant tegen al te theoretische lesmethoden en pleitte voor meer respect voor de praktijkkennis van de gewone onderwijzer, die tenslotte het best wist hoe zijn eigen klas benaderd moest worden. In 1905 richtte hij samen met kweekschoolvriend Piet Bol het blad De Nieuwe School op, waarin hij kritische en satirische artikelen schreef over onderwijsmethoden, leer- en leesboeken. Ook publiceerde hij daarin het feuilleton “Barend Wels”, over een beginnende onderwijzer, dat in 1908 in boekvorm verscheen. In hetzelfde blad schreef hij ook een paar verhalen over de fantasierijke schooljongen Kees, die hij later zou uitwerken tot Kees de Jongen (1923), de roman waarmee hij zijn grootste bekendheid verwierf. Hij verrijkte de Nederlandse taal onder andere met het woord “zwembadpas”, een bepaalde, snelle manier van lopen. Hoewel Thijssen altijd heeft volgehouden dat Kees de Jongen fictie was, lijken veel van zijn eigen jeugdherinneringen in dit boek te zijn verwerkt. Net als zijn vader koesterde Thijssen van jongs af aan socialistische sympathieën. Hij werd in 1912 lid van de SDAP, voorloper van de PvdA. Voor deze partij werd hij van 1933 tot 1940 lid van de Tweede Kamer. Daarnaast was hij van 1935 tot 1941 lid van de Amsterdamse Gemeenteraad. Tijdens de bezetting raakte hij werkloos. Als ex-vakbondsbestuurder werd Thijssen na de Februaristaking van 1941 door de Duitsers gearresteerd; hij zat enige tijd vast in het Huis van Bewaring aan de Amstelveenseweg. Op 23 december 1943 stierf hij aan de gevolgen van een hersenbloeding. In zijn geboortehuis aan de Eerste Leliedwarsstraat 16 werd in 1995 het Theo Thijssen Museum geopend.

< Terug
Theo Thijssen-prijs Theo Thijssen-prijs
tt

Theo Thijssen-prijs

Theo Thijssen-prijs 2015 voor Martha Heesen

Het bestuur van de Stichting P.C. Hooft-prijs voor Letterkunde heeft maandag 23 maart besloten de driejaarlijkse Theo Thijssen-prijs voor kinder- en jeugdliteratuur 2015 toe te kennen aan Martha Heesen (Oisterwijk, 1948). Deze oeuvreprijs wordt uitgereikt op donderdag 24 september op een feestelijke bijeenkomst in het Letterkundig Museum / Kinderboekenmuseum.

Martha Heesen debuteerde in 1993 met Het plan-Stoffel en heeft inmiddels een twintigtal titels op haar naam staan. Ze kreeg drie jaar achter elkaar een Zilveren Griffel: in 2000 voor De vloek van Cornelia, in 2001 voor Mijn zusje is een monster en in 2002 voor Stekels. In 2004 ontving Matha Heesen de Gouden Uil voor Jeugdliteratuur voor Toen Faas niet thuiskwam. Met haar boek Bajaar won zij de Gouden Lijst 2012.

De Theo Thijssen-prijs (voortzetting van de Staatsprijs voor kinder- en jeugdliteratuur) voor het gehele oeuvre van Martha Heesen is toegekend op voordracht van een jury bestaande uit: Jacques Dohmen, Vanessa Joosen (voorzitter), Sjoerd Kuyper, Mirjam Noorduijn en Gideon Samson. Recente laureaten: Sjoerd Kuyper (2012), Ted van Lieshout (2009) en Peter van Gestel (2006).

Fragment uit het juryrapport:
Martha Heesen brengt ongemerkt in haar kleine verhalen verschillende generaties samen en verkent met veel zin voor nuance en diepgang hun soms pijnlijke, soms ingewikkelde, soms geheimzinnige, maar altijd onverwachte en daardoor spannende familiegeschiedenis. Ze schreef bijna ongemerkt een oeuvre bij elkaar met een enorm grote zeggingskracht. Daar word je stil van.

nieuws2