Over de Theo Thijssen-prijs

Theo Thijssen
De prijs is genoemd naar Theo Thijssen. Theodorus Johannes (Do) Thijssen (Amsterdam, 16 juni 1879 – Amsterdam, 23 december 1943) was schrijver en onderwijzer. Hij groeide op in de Amsterdamse Jordaan. Zijn vader was schoenmaker. Het gezin had het niet breed. Na een zwaar toelatingsexamen kon hij met een rijksbeurs naar de Rijksschool voor onderwijzers in Haarlem. Van 1898 tot 1921 was hij onderwijzer op verschillende openbare lagere scholen in Amsterdam-Oost. Hij had veel aandacht voor de leerling als individu, wat destijds een nieuw inzicht was. Hij was gekant tegen al te theoretische lesmethoden en pleitte voor meer respect voor de praktijkkennis van de gewone onderwijzer, die tenslotte het best wist hoe zijn eigen klas benaderd moest worden. In 1905 richtte hij samen met kweekschoolvriend Piet Bol het blad De Nieuwe School op, waarin hij kritische en satirische artikelen schreef over onderwijsmethoden, leer- en leesboeken. Ook publiceerde hij daarin het feuilleton "Barend Wels", over een beginnende onderwijzer, dat in 1908 in boekvorm verscheen. In hetzelfde blad schreef hij ook een paar verhalen over de fantasierijke schooljongen Kees, die hij later zou uitwerken tot Kees de Jongen (1923), de roman waarmee hij zijn grootste bekendheid verwierf. Hij verrijkte de Nederlandse taal onder andere met het woord “zwembadpas”, een bepaalde, snelle manier van lopen. Hoewel Thijssen altijd heeft volgehouden dat Kees de Jongen fictie was, lijken veel van zijn eigen jeugdherinneringen in dit boek te zijn verwerkt. Net als zijn vader koesterde Thijssen van jongs af aan socialistische sympathieën. Hij werd in 1912 lid van de SDAP, voorloper van de PvdA. Voor deze partij werd hij van 1933 tot 1940 lid van de Tweede Kamer. Daarnaast was hij van 1935 tot 1941 lid van de Amsterdamse Gemeenteraad. Tijdens de bezetting raakte hij werkloos. Als ex-vakbondsbestuurder werd Thijssen na de Februaristaking van 1941 door de Duitsers gearresteerd; hij zat enige tijd vast in het Huis van Bewaring aan de Amstelveenseweg. Op 23 december 1943 stierf hij aan de gevolgen van een hersenbloeding. In zijn geboortehuis aan de Eerste Leliedwarsstraat 16 werd in 1995 het Theo Thijssen Museum geopend. < Terug

Theo Thijssen-prijs 1994

Theo Thijssen-prijs voor Els Pelgrom
Els Pelgrom kreeg de Theo Thijssen-prijs voor kinder- en jeugdliteratuur, ad.  125.000 (waarvan fl 50.000 ter besteding aan een specifiek literair doel), op 30 september 1994 uitgereikt in het Letterkundig Museum in Den Haag.

Biografie
Els Pelgrom (geboren als Else Koch in Arnhem, 2 april 1934), deed in Amsterdam een opleiding tot onderwijzeres, maar stond niet lang voor de klas. Als tienjarige woonde ze tijdens de hongerwinter op een boerderij op de Veluwe. Ze verwerkte... Lees meer >

Juryrapport
Waarom was het duidelijk dat de Theo Thijssenprijs 1994 naar Els Pelgrom moest gaan? Want daarover was de jury het snel eens. Het behoeft ook nauwelijks uitleg, wie haar boeken leest ziet het vanzelf in. Die ziet bijvoorbeeld, dat Els Pelgrom... Lees meer >

Dankwoord
Het dankwoord van Els Pelgrom is afgedrukt in Theo Thijssen-prijs 1994 voor Els Pelgrom. Stichting P.C. Hooft-prijs voor Letterkunde & Querido, 1994. Lees meer >

Theo Thijssen


Theo Thijssen

Archief Theo Thijssen-prijs

    chronologisch | alfabetisch
Imme Dros door Harrie Geelen, 2004


Tonke Dragt


Joke van Leeuwen door Mia Hansen


Willem Wilmink


   
2015   Martha Heesen
2012   Sjoerd Kuyper
2009   Ted van Lieshout
2006   Peter van Gestel
2003   Imme Dros
2000   Joke van Leeuwen
1997   Toon Tellegen
1994   Els Pelgrom
1991   Wim Hofman
1988   Willem Wilmink
1982   Henk Barnard
1979   Guus Kuijer
1976   Tonke Dragt
1973   Paul Biegel
1970   Miep Diekmann
1967   An Rutgers van der Loeff-Basenau
1964   Annie M.G. Schmidt

pagina 1